Bibliotheek

De bibliotheek van het KOG
is tijdelijk ondergebracht in de Frans van Mierisstraat 92,
waar zich ook de bibliotheek van het Rijksmuseum bevindt.
Zij is geopend van dinsdag tot en met zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur.
De boeken en handschriften worden op de studiezaal ter raadpleging gesteld.

Nederlands laat-middeleeuws getijdenboek Verlucht handschrift. Openingspagina met de annunciatie, omgeven door vier martelaressen met hun symbolen	Nederlands laat-middeleeuws getijdenboek Verlucht handschrift. Eerste initiaal met Maria en Christuskind omgeven door tien muzikanten

De Collectie

De boeken die het Genootschap in de loop van de tijd heeft verworven
tonen een grote verscheidenheid.
Accenten liggen op de Amsterdamse stadsgeschiedenis,
Nederlandse plaatsbeschrijvingen en atlassen, studies over munt- en penningkunde, Nederlandse embleemboeken, receptenboeken voor het bereiden van verven en vernissen, bronnen voor de kunstgeschiedenis, fondscatalogi, bestandscatalogi en veilingcatalogi, alsmede efemeer drukwerk als pamfletten, huwelijkszangen, predikbeurtenboekjes, gildenvoorschriften en doolhofboeken.

Zeeusche mosselman, toe-geeygent den eersamen, const-rijcken Pieter van Meldert

Van de ruim 4000 boeken bestaat een substantieel gedeelte
uit zeldzame zeventiende- en achttiende-eeuwse titels.
Het oudste gedrukte werk is het magnifieke exemplaar
van de Hypnerotomachia Poliphili uit 1499.
Vermeldenswaard is de kroniek Van brabant die excellente cronike
gedrukt in Antwerpen in 1530.
Maar ook een niet vaak voorkomend werk
als de Groningse Feestwijzer uit 1914 is in de collectie aanwezig.
Van de 130 handschriften zijn de tien foliobanden Atlas Schoemaker
algemeen bekend geworden door digitalisering en verspreiding op cd-rom.
Deze atlas, samengesteld door Andries Schoemaker tussen 1725 en 1735,
omvat topografisch-historische beschrijvingen geïllustreerd met stads- en dorpsgezichten en vormt een goudmijn aan informatie over plaatsen, gebouwen,
personen en gebruiken in Nederland.
Een Nederlands laatmiddeleeuws getijdenboek
en de zogenaamde Amsterdamse Historie-bijbel uit circa 1440
worden al vermeld in de catalogus van de bibliotheek uit 1878.

Amsteldam. ‘t Nieuwe nonneklooster te Amsterdam anno 1404 gebout

Oprichting der tabernakels inde woestine door den dienst der Leviten

Jaarlijksche ommegang der gildens en leproozen,
op koppermaandagte Amsterdam; opgehouden anno 1604.
A. van Nieuwland, pinx. 633; S. Fokkke, fecit 1769

Beschikbaarheid collectie Boeken KOG 

De bibliotheek van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap
wordt ter beschikking gesteld via de studiezaal van het Rijksmuseum.
De veilingcatalogi en een groot deel van de actuele tijdschriften
zijn in permanente bruikleen bij de Rijksmuseum Research Library.

De handschriften en oude drukken zijn overwegend beschikbaar.
De veilingcatalogi en een groot deel van de actuele tijdschriften
zijn in bruikleen bij de bibliotheek van het Rijksmuseum
en opgenomen in de catalogus van deze bibliotheek.

Alle 5560 titels van het KOG zijn opgenomen
in de catalogus van de Rijksmuseum Research Library.

     Collectie boeken KOG in de Rijksmuseum Research library

Geschiedenis

De boekerij dankt haar bestaan vooral aan Daniël Franken Dzn. (1838-1898),
een van de oprichters en begunstigers van het Genootschap,
die in 1877 een belangrijk deel van zijn bibliotheek van bijna 190 boeken schonk.
Naast enkele stadsgeschiedenissen bestond de collectie Franken
voornamelijk uit eigentijdse studies.
In 1880 volgde de schenking van de bibliotheek van Gerard A. Heineken.
Hiermee verwierf het Genootschap alle belangrijke
stadsgeschiedenissen van Amsterdam en kwam het in het bezit van
het buitengewoon curieuze, rijk geïllustreerde manuscript
van B.D. de Groot over de Amsterdamsche Chymische Lotery.

Datheen, caricatuur op Jacvob Loos van Westerkappel. Van beide zijden kan’t mesje snijden

Korte tijd later werd de bibliotheek verrijkt met ruim veertig studies over munt- en penningkunde uit de numismatische bibliotheek van W. Canneman. Belangrijke schenkingen en legateringen volgden waaronder twee uitzonderlijke bijbels: de zogenaamde Tromp-bijbel en de Van Santenbijbel , genoemd naar de prentkleurder Dirk Jansz van Santen.
In de twintigste eeuw werd de collectie uitgebreid met gerichte aankopen waaronder een collectie van 242 Engelse geannoteerde veilingcatalogi uit de jaren 1770-1815, van belang omdat in die periode veel werken van Nederlandse schilders geveild werden in Groot-Brittannië. In de jaren zeventig en tachtig heeft de bibliotheek slechts enkele manuscripten en gedrukte werken verworven die hoofdzakelijk betrekking hebben op het Haarlemse genootschap Democriet. Vervolgens verschoven de inspanningen van aankoop naar beheer, en werd in 2000 de geautomatiseerde catalogus van de bibliotheek voltooid.

Commissie

Drs. G.J. Koot (voorzitter)
Drs. A.P.J. Plak
Drs. H. Visser

Literatuur

De Bibliotheek’ , in: Voor Nederland bewaard.
De verzamelingen van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap
in het Rijksmuseum (Leids Kunsthistorisch Jaarboek)
J.F. Heijbroek,  Baarn 1995. p. 141-153.