Bij schenking ontving ons genootschap onlangs uit een nalatenschap een tekening van de hand van de Amerikaanse kunstenares Gretchen Rogers. Vanwege het onderwerp van de voorstelling, een lezende vrouw, werd zij toegevoegd aan de Atlas Zeden en Gewoonten.

Gretchen Rogers werd geboren te Boston in 1881 als dochter van de bankier Harry Ashton Rogers en Mary Thomas Rogers. Zij wilde graag kunstschilder worden, en ging in 1900 naar de School at the Museum of Fine Arts in haar woonplaats. Gedurende het laatste kwart van de negentiende eeuw was in Boston een groot aantal kunstopleidingen opgericht, en de Museum School, zoals de dagelijkse benaming luidde, was een van de bekendste. Het bijzondere was dat ook vrouwen tot deze nieuwe opleidingen werden toegelaten. Zij mochten het volledige curriculum, ook de lessen modeltekenen, zowel mannen als vrouwen poseerden naakt voor de studenten, volgen. Dit betekende een enorme vooruitgang voor vrouwen met professionele ambities in de schilderkunst, die zich in deze tijd nog vaak moesten beperken tot privéonderwijs en kunstreizen naar Europa. Een gevolg was dat Boston aan het begin van de twintigste eeuw wellicht de stad met de hoogste ‘beroepskunstenaressendichtheid’ in Amerika was. Het werk dat de schilderessen van de zogenaamde ‘Boston School’ voortbrachten verschilde niet wezenlijk van dat van hun mannelijke collega’s. Hun stijl was traditioneel, maar zij lieten zich duidelijk inspireren door het nieuwe Franse impressionisme. Een andere, tamelijk opvallende invloed waren de schilderijen van de hand van een Nederlandse schilder uit de zeventiende eeuw: Johannes Vermeer. Dat is vooral goed te zien wanneer zij bekende of onbekende vrouwen afbeelden, vaak prachtig uitgelicht, in een interieur. De onderwerpen die zij kozen, portretten, interieurs, landschappen, en stillevens, waren weliswaar uit het leven gegrepen, maar deze kunstenaars en kunstenaressen hadden alleen oog voor de voorname, elegante en harmonieuze kant van het bestaan, en bepaald niet voor rauwe ellende of schrijnend ongeluk.

De kunstenaar Edmund Tarbell (1862 – 1938), een van de belangrijkste vertegenwoordigers van deze Bostoniaanse schilderschool, was Gretchen Roger’s leraar aan de Museum School. Zij werd zijn uitverkoren leerlinge. Een familielid van Rogers citeert hem in een aantekening van een gesprek dat hij met Tarbell over Rogers voerde: ‘…the best pupil I ever had, … a genius. She is too modest, that is the problem. She does not value herself enough.’

Gretchen Rogers kende echter zeker professioneel succes, exposeerde zeer regelmatig en ontving veel onderscheidingen, zoals bijvoorbeeld een zilveren medaille tijdens de internationale Panama-Pacific tentoonstelling te San Francisco in 1915 voor het schilderij ‘Vrouw met een bonthoed’. Het schilderij is een zelfportret van de kunstenares, niet in schilders tenue, maar elegant gekleed, gereed om uit te gaan. Tegenwoordig hangt het in het Museum of Fine Arts in Boston. Het schilderplezier straalt ervan af, de penseelvoering is virtuoos en de weergave van de textuur van bont, fluweel, vilt en kunstbloemen op de hoed is fenomenaal.

De grote tekening met zwart krijt en potlood, die aan ons genootschap is nagelaten, toont verwantschap met dit zelfportret en stamt uit dezelfde periode. Dit keer gaat het echter om een sober tafereel. Rogers heeft een lezende, jonge vrouw en profil afgebeeld. Ze zit, met haar linkerzijde naar de beschouwer gericht, dwars op een rechte, houten stoel. Het licht komt van linksboven achter haar, en accentueert het wit van de bladzijden in het opengeslagen boek, van de kraag en van de manchetten van haar blouse. Bloemen sieren haar eenvoudige, vilten hoedje. Volkomen verdiept is zij in haar boek. Haar jonge gezicht tekent zich scherp af tegen de volkomen neutrale achtergrond, de contourlijn sterk aangezet met potlood. Ze houdt het boek voor zich in haar beide handen. Haar linkerarm rust op de rugleuning van de stoel. Zo zal ze het lezen beslist langer volhouden.

 

Het Boston Guild of Artists gaf een lithografie uit naar deze tekening. De leden van de commissie van de Atlas Zeden en Gewoonten hebben ons genootschap een exemplaar geschonken. Het wordt nu bij de tekening bewaard. Van Erica Hirshler, als Croll Senior Curator of American Paintings verbonden aan het Museum of Fine Arts in Boston, ontvingen wij het bericht dat zich in een particuliere verzameling ook nog een schilderij van de hand van Rogers met dezelfde voorstelling bevindt.

 

Door Machteld Löwensteyn

 

Gegevens ontleend aan:

Erica E. Hirshler, A Studio of Her Own. Women Artists in Boston 1870-1940, Boston 2001 Museum of Fine Arts School

Voor het Boston Guild of Artists zie: http://guildofbostonartists.org

De schriftelijke nalatenschap van Gretchen Rogers bevindt zich in het Museum of Fine Arts in Boston, en in de Archives of American Art in het Smithonian Institution in Washington DC.

© 2015 Koninklijk Oudheidkundig Genootschap

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now